Kreatorzy RuchuOborniki
Blog

Diagnostyka VALD

Badanie na platformach VALD ForceDecks: jak wygląda i co mierzy

Łukasz Wrzeszcz
Łukasz WrzeszczFizjoterapeuta, trener medyczny i personalny
7 min

Po urazie kolana pacjent często słyszy pytanie: „Czy noga jest już tak samo silna jak zdrowa?”. Odpowiedź „chyba tak” nie wystarcza, jeśli plan zakłada powrót do biegania, piłki nożnej albo startu w zawodach. Dlatego w Kreatorach Ruchu używamy platform dynamometrycznych VALD ForceDecks. Poniżej opisujemy, czym są, jak przebiega badanie i co oznaczają liczby w raporcie.

Czym są platformy VALD ForceDecks

ForceDecks to dwie niezależne płyty pomiarowe. Każda z nich rejestruje siłę, z jaką naciska na nią jedna noga. Pomiar odbywa się z częstotliwością 1000 razy na sekundę, a oprogramowanie od razu liczy kilkadziesiąt parametrów ruchu.

Dla pacjenta oznacza to jedno: zamiast oceny na oko dostajemy liczby, które można porównać po czterech, ośmiu czy dwunastu tygodniach pracy.

Co dokładnie mierzymy

  • siłę maksymalną i szybkość jej narastania,
  • wysokość skoku i sposób, w jaki ciało do niego dochodzi,
  • różnice między lewą a prawą nogą w fazie hamowania i odbicia,
  • zdolność do szybkiego odbicia po lądowaniu (wskaźnik RSI),
  • stabilność w staniu na jednej nodze.

Jak przebiega badanie

Badanie trwa zwykle 30-45 minut. Zaczynamy od wywiadu: historia urazów, operacje, cele treningowe. Potem rozgrzewka i nauka testów, żeby wynik nie zależał od tego, czy ktoś robi dane ćwiczenie pierwszy raz.

Najczęściej wykonywane testy

Skok z zamachem (CMJ). Podstawowy test mocy kończyn dolnych. Pokazuje wysokość skoku i to, czy obie nogi pracują podobnie w fazie hamowania i odbicia.

Skok na jednej nodze. Porównujemy nogę po urazie z nogą zdrową. To jeden z testów brany pod uwagę przy decyzji o powrocie do sportu.

Izometryczne przyciąganie (IMTP). Pacjent ciągnie nieruchomą sztangę z pozycji półprzysiadu. Mierzymy siłę maksymalną bez ryzyka związanego z dużym ciężarem.

Test lądowania i drop jump. Sprawdzamy, jak ciało przyjmuje obciążenie po zeskoku. Przy kolanie po rekonstrukcji ACL ta informacja ma duże znaczenie.

Testy równowagi. Stanie na jednej nodze z otwartymi i zamkniętymi oczami. Platforma rejestruje przesunięcia środka nacisku.

Dobór testów zależy od celu. Biegaczka po skręceniu stawu skokowego wykona inny zestaw niż zawodnik HYROX przed sezonem.

Jak czytać raport

Po badaniu omawiamy wyniki na ekranie i przekazujemy raport. Najczęściej patrzymy na trzy rzeczy.

Asymetria lewa i prawa

Różnica między nogami podana w procentach. W literaturze dotyczącej powrotu do sportu najczęściej przyjmuje się, że różnica poniżej 10% jest akceptowalna. Wartość powyżej tego progu to sygnał, że trzeba wrócić do konkretnej pracy siłowej. Próg traktujemy orientacyjnie, bo znaczenie ma też dyscyplina i etap rehabilitacji.

Strategia ruchu

Dwie osoby mogą skoczyć na tę samą wysokość, ale zrobić to inaczej. Jedna szybko hamuje i mocno się odbija, druga długo schodzi w dół i nadrabia czasem. Platforma pokazuje te różnice na wykresie siły w czasie.

Zmiana w czasie

Pojedynczy wynik mówi mniej niż seria pomiarów. Dlatego badanie powtarzamy co kilka tygodni i porównujemy wyniki z wcześniejszymi. Plan treningowy zmieniamy na podstawie tych danych.

Dla kogo jest to badanie

  • osoby po urazie lub operacji kolana, stawu skokowego, biodra,
  • sportowcy amatorzy i zawodnicy przed sezonem,
  • osoby przygotowujące się do HYROX lub biegów,
  • jeźdźcy, u których asymetria wpływa na pracę w siodle,
  • osoby, które chcą sprawdzić punkt startowy przed rozpoczęciem treningu siłowego.

Badanie nie zastępuje diagnostyki obrazowej (USG, rezonansu). Pokazuje, jak ciało wytwarza i przyjmuje siłę, a nie jak wyglądają struktury w środku.

Praktyczne wskazówki przed badaniem

  1. Nie trenuj intensywnie nóg na 48 godzin przed pomiarem.
  2. Przyjdź w stroju sportowym i butach, w których zwykle trenujesz.
  3. Zabierz dokumentację medyczną, jeśli jesteś po zabiegu.
  4. Zjedz lekki posiłek 2-3 godziny wcześniej.
  5. Powiedz o bólu, który odczuwasz w dniu badania. Wtedy dobierzemy zakres testów.

Najczęściej zadawane pytania

Czy badanie na ForceDecks boli?

Testy są dobierane do stanu pacjenta. Jeśli dany ruch wywołuje ból, nie wykonujemy go albo zastępujemy wersją izometryczną.

Ile trwa badanie VALD ForceDecks?

Zwykle 30-45 minut razem z rozgrzewką i omówieniem wyników.

Jak często powtarzać pomiar?

W rehabilitacji co 4-6 tygodni. U osób trenujących sportowo przed sezonem i w jego trakcie, zależnie od planu.

Czy potrzebuję skierowania?

Nie. Na badanie można zapisać się bezpośrednio.

Gdzie w Obornikach można wykonać badanie na platformach dynamometrycznych?

W Kreatorach Ruchu przy ul. Obrzyckiej 115.

Konsultacja

Jeśli chcesz sprawdzić, jak pracują Twoje nogi po urazie albo przed sezonem, termin badania VALD ForceDecks można zarezerwować przez Booksy. Przed pomiarem omówimy cel i dobierzemy testy.

#samonieprzyjdzie

Przeczytaj też

Trening i HYROX
9 min

HYROX: jak przygotować się do pierwszego startu

Osiem odcinków biegu po kilometrze i osiem stacji funkcjonalnych. Rozpisujemy format zawodów, typowe błędy debiutantów i plan na 12 tygodni przygotowań.

Wiktor RaichCzytaj